W Ajurwedzie istnieją zioła, które od tysięcy lat zajmują szczególne miejsce – nie tylko jako lekarstwa, ale też jako wspomagacze zdrowia i długowieczności. Jednym z nich jest guduchi (Tinospora cordifolia). Nazywana amrita – „nektar nieśmiertelności”. Już sama nazwa wskazuje na jej status: rośliny, która leczy, ale też chroni, wzmacnia i regeneruje.

W klasycznych tekstach ajurwedyjskich wymieniana jest jako rasayana – środek odmładzający i wzmacniający, podtrzymujący życie, siłę i witalność. Współcześnie zyskuje popularność jako immunomodulator, stosowany w chorobach autoimmunologicznych.

Farmakopea ajurwedyjska tak opisuje to zioło:

  • smak (rasa): gorzki, cierpki,
  • energia (virya): rozgrzewająca,
  • efekt po strawieniu (vipaka): słodki,
  • guny (właściwości:   laghu (lekka) – łatwa do strawienia, nie obciąża przewodu pokarmowego oraz snigdha (oleista, miękka, nawilżająca) – łagodzi nadmierną suchość,
  • równoważy wszystkie trzy dosze, ale szczególnie dobrze działa na pittę i vata.

Teksty źródłowe tak opisują działanie guduchi:

  • wspiera regenerację po chorobach i osłabieniu,
  • wspomaga trawienie, pobudza apetyt, reguluje poziom kwasu solnego i łagodzi nadkwaśność i zgagę,
  • obniża stany zapalne,
  • używany w chorobach wątroby, żółtaczce, chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy,
  • reguluje jelita – stosowany w zaparciach, krwawieniach, hemoroidach, wzdęciach i zaburzeniach przyswajania,
  • może być stosowany w chorobach skóry typu łuszczyca, egzema, itp.
  • zalecany przy dnie moczanowej i reumatoidalnym zapaleniu stawów,
  • stosowany przy chronicznej gorączce,
  • uważany jest za afrodyzjak, i stosowany np. w zaburzeniach funkcji seksualnych u mężczyzn,
  • jest środkiem przeciwpasożytniczym,
  • stosowany w cukrzycy, zwłaszcza w powiązanym z nią wielomoczem,
  • zalecany przy astmie,
  • opisywana jest jako medhya rasayana, czyli środek wspierający pamięć, koncentrację i jasność umysłu.

Tradycyjnie uważa się, że tzw. guduchi sattva pozyskana z rośliny rosnącej na drzewie neem (Azadirachta indica) jest bardziej gorzka, bardziej skuteczna i przejmuje część właściwości leczniczych samego neem.

Guduchi jest składnikiem w około 2400 ajurwedyjskich doustnych formulacjach ziołowych, zalecanych na 95 dolegliwości, oraz jest w około 140 formulacjach stosowanych zewnętrznie w 65 dolegliwościach.

Jej wszechstronne działanie sprawia, że jest zwana bhishagpriya – „ulubieńcem lekarzy”.

Jednocześnie guduchi to jedno z najlepiej przebadanych ziół ajurwedyjskich.

Badania naukowe potwierdzają m.in. działanie:

  • immunomodulujące – reguluje odporność, nie „nakręca” jej, ale przywraca równowagę,
  • przeciwzapalne i przeciwgorączkowe,
  • przeciwcukrzycowe i hipolipidemiczne – poprawia gospodarkę cukrową i tłuszczową, wspiera równowagę glukozy i metabolizm węglowodanów,
  • hepatoprotekcyjne – chroni wątrobę, zwłaszcza w połączeniu z innymi ziołami,
  • neuroprotekcyjne i adaptogenne – wspiera układ nerwowy i odporność na stres,
  • radioprotekcyjne i antyoksydacyjne,
  • przeciwnowotworowe,
  • przeciwpasożytnicze i antybakteryjne.

Szczególnie interesująco i obiecująco wyglądają właściwości immunomodulujące, regulujące układ odpornościowy

A co z bezpieczeństwem?

W licznych badaniach przedklinicznych i klinicznych nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych w układzie sercowym, nerwowym czy pokarmowym.

W ostatnich latach pojawiły się doniesienia o rzekomej hepatotoksyczności guduchi. Jednak zostało to przeanalizowane przez Ministry of AYUSH, i z analiz wynika, że wiele z nich dotyczyło pomyłek gatunkowych – zamiast Tinospora cordifolia pacjenci przyjmowali Tinospora crispa, która może być toksyczna, zwłaszcza dla wątroby. Ponadto część opisów dotyczyła osób z chorobami autoimmunologicznymi, u których guduchi mogła ujawnić ukryte procesy chorobowe.

Guduchi działa łagodnie i bezpiecznie, ale nie powinno być stosowane w nadmiarze. Jeżeli chcesz się nim wspierać, skonsultuj się w z lekarzem lub terapeutą ajurwedyjskim, zwłaszcza w chorobach przewlekłych lub przyjmując leki immunosupresyjne.