7 możliwych przyczyn porannej opuchlizny i co z tym zrobić…
Znasz ten moment: patrzysz rano w lustro i widzisz twarz, która wygląda inaczej niż dzień wcześniej. Powieki są cięższe. Wory pod oczami. Policzki jakby pełniejsze.
Czasem pojawia się też uczucie „zatrzymanej wody” w dłoniach, w okolicach kostek u stóp, w okolicach bioder. Po kilku godzinach wszystko wraca do normy. Najczęściej słyszy się wtedy prostą odpowiedź: „to pewnie przez sól”. Problem w tym, że w większości przypadków to nie jest główna przyczyna.
Poranna opuchlizna znacznie częściej mówi coś o hormonach, krążeniu limfy, jakości snu lub stanie układu nerwowego.
1. Zmiany hormonalne w drugiej połowie cyklu
Jedną z najczęstszych przyczyn porannych obrzęków są naturalne zmiany hormonalne w drugiej połowie cyklu menstruacyjnego.
Po owulacji rośnie poziom progesteronu i zmienia się sposób gospodarowania płynami w organizmie. W tym czasie ciało łatwiej zatrzymuje wodę i wolniej ją usuwa. Jest też bardziej wrażliwe na stres i zmęczenie.
Dlatego wiele kobiet zauważa, że twarz, powieki czy dłonie są bardziej opuchnięte na kilka dni przed miesiączką.
2. Przeciążony układ nerwowy
Kiedy organizm przez dłuższy czas funkcjonuje w stanie napięcia, zmienia się sposób regulowania płynów w ciele.
Przewlekłe pobudzenie układu nerwowego wpływa między innymi na poziom kortyzolu, pracę naczyń krwionośnych, gospodarkę wodno-elektrolitową.
Efektem może być właśnie poranne zatrzymywanie wody w tkankach.
Często towarzyszą temu inne objawy, takie jak uczucie zmęczenia mimo snu, napięcie karku lub szczęki, trudności z wyciszeniem wieczorem.
3. Jakość snu, nie tylko jego długość
Można spać osiem godzin i nadal nie regenerować się w pełni.
Jeśli sen jest płytki, przerywany lub kończy się częstymi wybudzeniami, ciało gorzej reguluje poziom hormonów, krążenie płynów, procesy detoksykacyjne.
Poranna opuchlizna twarzy bywa jednym z sygnałów, że noc nie była dla organizmu prawdziwym odpoczynkiem.
4. Spowolniona praca limfy
Układ limfatyczny odpowiada za odprowadzanie nadmiaru płynów i produktów przemiany materii z tkanek.
W przeciwieństwie do układu krwionośnego nie ma własnej pompy.
Jego ruch zależy głównie od aktywności mięśni, oddechu, ruchu ciała.
Jeśli dzień wcześniej spędziłaś wiele godzin w pozycji siedzącej, ciało może wolniej odprowadzać płyny.
5. Zbyt późna kolacja
Organizm nocą przechodzi w tryb regeneracji.
Jeśli ostatni posiłek pojawia się bardzo późno, ciało musi w tym samym czasie trawić i prowadzić procesy naprawcze. To jest mocno obciążające i z czymś organizm może nie zdążyć lub nie zrobić tego tak jak powinien.
6. Niewyrównana gospodarka cukru we krwi
Wahania poziomu glukozy mogą wpływać na gospodarkę płynami w organizmie.
Jeśli wieczorem pojawia się nadmiar węglowodanów/cukru, w tym alkohol, ciało może reagować zmianami w regulacji płynów i poranną opuchlizną.
To często idzie w parze z innymi sygnałami, np. z porannym zmęczeniem, nagłą ochotą na słodkie, spadkami energii w ciągu dnia.
7. Tarczyca
Jeśli poranna opuchlizna jest bardzo wyraźna, utrzymuje się przez cały dzień, a towarzyszą jej zmęczenie, zimno, spowolnienie organizmu, zwłaszcza spowolniony metabolizm, wówczas warto przyjrzeć się funkcjonowaniu tarczycy.
Przy niedoczynności tarczycy może pojawiać się charakterystyczny obrzęk na twarzy, szczególnie w okolicach oczu. To oczywiście nie oznacza od razu choroby, ale jest sygnałem, którego nie warto ignorować. Zachęcam do diagnostyki – zrób tzw. pełny panel tarczycowy, czyli zbadaj nie tylko to co standardowo – THS i hormony tarczycy, ale również przeciwciała tarczycowe, bo niedoczynność tarczycy zazwyczaj jest skutkiem stanu zapalnego tarczycy i autoimmunologicznej choroby Hashimoto.
Oczywiście, przyczyn obrzęków może być kilka jednocześnie, i zazwyczaj tak zresztą jest.
Co robić?
1. Zacznij dzień od ciepłej wody
Najprostsza rzecz, która robi dużą różnicę.
Szklanka lub dwie ciepłej wody zaraz po przebudzeniu pomaga uruchomić trawienie, pracę jelit, krążenie limby. Wg ajurwedy ciepło „rozpuszcza” stagnację w tkankach.
To bardzo prosty sposób na pobudzenie metabolizmu płynów po nocy.
2. Poranny automasaż – szczotkowanie ciała na sucho.
Stosujemy, gdy nie masz suchej skóry. Taki masaż pobudza krążenie, wspiera przepływ limfy, pomaga usunąć nadmiar płynów z tkanek.
3. Ruch zaraz po przebudzeniu
Układ limfatyczny nie ma własnej pompy — jego ruch zależy od ruchu ciała.
Dlatego w ajurwedzie tak duży nacisk kładzie się na poranną aktywność fizyczną.
Zamiast jogurtów, smoothie, kanapek, zjedz owsiankę, kaszę, duszone warzywa, jajka na ciepło, etc.
Ciepłe jedzenie wspiera agni, czyli metabolizm, który odpowiada również za gospodarkę płynami. Jest to ważne zwłaszcza rano – na otwarcie dnia.
5. Kolacja wcześniej i lżej
Jeśli organizm nocą nadal trawi ciężki posiłek, procesy regeneracyjne są zaburzone.
Ajurweda zaleca, aby kolacja była lżejsza niż obiad, zjedzona najpóźniej 2–3 godziny przed snem.
To często poprawia jakość snu i zmniejsza poranną opuchliznę.
6. Regularność dnia
Jedną z rzeczy, które ajurweda uważa za najważniejsze dla zdrowia, jest stały rytm dnia.
Organizm znacznie lepiej funkcjonuje, gdy jesz o podobnych porach, śpisz o podobnej porze, dzień ma powtarzalną strukturę.
Chaos dnia bardzo łatwo przekłada się na chaos fizjologiczny.
