fbpx

Cholesterol ma czarny PR 馃檪 Kojarzy si臋 g艂贸wnie z czym艣 z艂ym i z problemami zdrowotnymi. Tymczasem jest bardzo wa偶ny dla organizmu. Jest potrzebny do jego normalnego funkcjonowania. Ale jak dok艂adnie wp艂ywa na nasze zdrowie i jakie funkcje pe艂ni? Oto g艂臋bsze spojrzenie na cholesterol i jego znaczenie dla naszego cia艂a.

Cholesterol – niezb臋dny dla organizmu

Cholesterol pe艂ni wiele wa偶nych funkcji w naszym ciele:

  • kluczowy sk艂adnik b艂on kom贸rkowych (zapewnia stabilno艣膰)
  • tworzy otoczk臋 wok贸艂 nerw贸w, zabezpieczaj膮c je, chroni膮c przed uszkodzeniem (jak izolacja na przewodach elektrycznych)
  • konieczny do funkcjonowania uk艂adu hormonalnego: organizm wykorzystuje go do produkcji hormon贸w steroidowych, takich jak witamina D, hormony p艂ciowe, hormony produkowane przez kor臋 nadnerczy
  • uczestniczy produkcji 偶贸艂ci, kt贸ra przede wszystkim bierze udzia艂 w trawieniu t艂uszczy oraz zapewnia przyswajanie witamin rozpuszczalnych w t艂uszczach

Cholesterol jest substancj膮 endogenn膮. Oznacza to, 偶e cz臋艣膰 cholesterolu dostarczamy wraz z po偶ywieniem, ale jednak wi臋kszo艣膰 produkuje nasz organizm.

LDL vs HDL, czyli z艂y i dobry?

Cholesterol powstaje w w膮trobie. Aby organizm m贸g艂 z niego skorzysta膰, musi dosta膰 si臋 do kom贸rek. Jest do nich transportowany w postaci lipoprotein, czyli – w po艂膮czeniu ze specjalnymi bia艂kami, kt贸re go dostarczaj膮 przez uk艂ad krwiono艣ny. Lipoproteiny mo偶na podzieli膰 na kilka rodzaj贸w, w tym na takie o niskiej g臋sto艣ci – tzw. LDL (ang. low density liporopteins) oraz takie o wysokiej g臋sto艣ci, czyli HDL (ang. high density lipoproteins). Lipoproteiny LDL bezpo艣rednio transportuj膮 cholesterol do kom贸rek, a HDL – zabieraj膮 nadmiar cholesterolu w drog臋 powrotn膮, z kom贸rek do w膮troby, gdzie jest metabolizowany i usuwany z organizmu. Zar贸wno LDL jak i HDL s膮 potrzebne, 偶adna z tych lipoprotein nie jest z definicji z艂a ani dobra 馃檪

Problem z LDL polega na tym, 偶e mo偶e ulec oksydacji (ultenieniu). A oksydowane LDL (oxLDL) przyczynia si臋 do stresu oksydacyjnego, kt贸ry jest uwa偶any za przyczyn臋 (lub trigger) wielu chor贸b, np. nowotwory, choroby serca, udary, choroba Parkinsona i Alzheimera, itp.

No i drugi problem to nadmiar, czyli podwy偶szony poziom cholesterolu鈥 W praktyce zazwyczaj chodzi o niew艂a艣ciwe proporcje pomi臋dzy LDL i HDL.

Co Ajurweda m贸wi na temat cholesterolu

Wg Ajurwedy cholesterol mo偶emy zaliczy膰 do tzw. meda dhatu, czyli tkanki t艂uszczowej.

Wysoki cholesterol mo偶e by膰 odpowiedzi膮 doszy kapha na stan zapalny (zaburzon膮 dosz臋 pitta), a wi臋c obci膮偶on膮 w膮trob臋. A stan zapalny jest skutkiem nier贸wnowagi doszy vata. Czyli mamy tu klasyczny efekt domino – zaburzona dosza  vata powoduje zaburzenie doszy pitta (stan zaplany), na co organizm reaguje zaburzeniem doszy kapha – przyrostami. Te przyrosty to w艂a艣nie zbyt wysoki poziom cholesterolu. Cz臋sto 艂膮czy si臋 on z innymi przyrostami lub do nich prowadzi. Mam tu na my艣li np. podwy偶szony poziom cukru, nadmiar tkanki t艂uszczowej, guzki, cysty, torbiele, itp. Mog膮 temu towarzyszy膰 zaburzenia gospodarki wodnej w organizmie (wszak dosza kapha to tak偶e energia wody), np. zatrzymania wody, obrz臋ki limfatyczne, tendencja do za艣luzowienia, objawiaj膮ca si臋 jako uczucie sp艂ywania czego艣 po gardle, zw艂aszcza o poranku. Wiele z tych objaw贸w mo偶esz zaobserwowa膰 przy stanie zapalnym tarczycy (Hashimoto).

Podwy偶szony cholesterol nie jest wi臋c sam膮 w sobie przyczyn膮 problem贸w ze zdrowiem, lecz jest objawem g艂臋bszej nier贸wnowagi organizmu. 殴r贸d艂em jest tu zaburzona dosza vata, kt贸r膮 ajurweda uto偶samia z systemem nerwowym, uk艂adem hormonalnym, jelitami, uk艂adem krwiono艣nym i uk艂adem ruchu (uk艂ad kostno – stawowy). A w zasadzie z przep艂ywem w tych uk艂adach i pomi臋dzy tymi uk艂adami. Wi臋c postawienie tezy, 偶e stres jest praprzyczyn膮 problem贸w z podwy偶szonym cholesterolem, nie jest na wyrost. Oczywi艣cie, stres jest bardzo szerokim poj臋ciem. A poza tym w moim przekonaniu wa偶niejsze od czynnik贸w stresogennych s膮 nasze reakcje na nie. Czyli nasze zachowanie w sytuacjach stresowych i mechanizmy obronne, kt贸re wtedy stosujemy. A to ju偶 wynika z sumy naszych do艣wiadcze艅 偶yciowych.

Mas艂o klarowane a podwy偶szony poziom cholesterolu

Wielokrotnie od klientek s艂ysza艂am, 偶e mas艂o klarowane podwy偶sza poziom cholesterolu, wi臋c nie nale偶y go spo偶ywa膰. Jednak Ajurweda uwa偶a mas艂o klarowane za najzdrowszy t艂uszcz Na bazie mas艂a klarowanego przygotowuje si臋 wiele formu艂 zio艂owych, podawanych w przer贸偶nych problemach ze zdrowiem. To tzw. ghrita.

聽Badania naukowe wskazuj膮, 偶e mas艂o klarowane obni偶a poziom cholesterolu ca艂kowitego, a je偶eli co艣 podwy偶sza to HDL. Oto przyk艂adowe publikacje na ten temat:

S膮 te偶 informacje, 偶e podgrzane mas艂o klarowane ulega oksydacji, i wtedy jest szkodliwe.

Ot贸偶, ulegnie oksydacji, je偶eli b臋dzie podgrzewane powy偶ej punktu dymienia. Poni偶ej – jest bezpieczne. A punkt dymienia ma wysoki – 220 stopni, lub nawet – wed艂ug niekt贸rych 藕r贸de艂 – 250 stopni Celsjusza.

Oczywi艣cie, jak ze wszystkim, tak i z mas艂em klarowanym nale偶y zachowa膰 umiar 馃檪 To, 偶e dzia艂a korzystnie, nie znaczy, 偶e przyjmowane w wi臋kszych ilo艣ciach b臋dzie dzia艂a膰 jeszcze korzystniej 馃檪

Co Ajurweda zaleca przy podwy偶szonym poziomie cholesterolu

  • ruch – jest najlepszy do balansowania doszy kapha, czyli do przeciwdzia艂ania wszelkim zastojom i przyrostom w organizmie
  • woda – wskazana przegotowana, ciep艂a, o czym wi臋cej tutaj
  • optymalna dieta: lekka, wegetaria艅ska, wskazane s膮 zielone warzywa i li艣cie, posi艂ki gotowane, o sta艂ych porach, ograniczanie prozapalnych produkt贸w, kt贸re obci膮偶aj膮 w膮trob臋, takich jak alkohol, czerwone mi臋so, ostre przyprawy i dodatki (np. musztarda), kwa艣ne produkty. Nabia艂 dozwolony – kozi
  • redukcja stresu: medytacja, joga, pranajamy
  • udvartana – masa偶 proszkami zio艂owymi (wskazana triphala) lub – w wersji domowej – szczotkowanie cia艂a na sucho

Zio艂a polecane przez Ajurwed臋 przy podwy偶szonym poziomie cholestrolu:

  • czosnek – zawarta w nim alicyna i inne zwi膮zki siarkowe obni偶aj膮 LDL oraz zapobiegaj膮 oksydacji LDL
  • guggul – balansuje dosz臋 kapha, usprawnia metabolizm t艂uszczy; notabene guggul poprawia wychwyt jodu przez tarczyc臋
  • imbir – badania wskazuj膮, 偶e obni偶a LDL
  • cynamon – zawarty w nim aldehyd cynamonowy obni偶a LDL oraz balansuje poziom cukru we krwi
%d bloggers like this: